Plezier in het werk

Om met plezier te (blijven) werken is het belangrijk dat het werk zo goed mogelijk aansluit bij uw behoeften. Wat wilt u eigenlijk van uw werk? Hoe prettig u het hebt op uw werk heeft mede te maken met de mate waarin u uw kennis en vaardigheden (competenties) en ambities kwijt kunt in uw werk. Een betere benutting van competenties leidt niet alleen tot meer tevredenheid en plezier voor uzelf, maar ook tot betere prestaties en hogere productiviteit.

Om meer zicht te krijgen op uw eigen competenties kunt u zichzelf de volgende vragen stellen:

• Wie bewondert u het meest (uw ‘helden’)? Wat bewondert u in elk van die personen?
• Wat zegt dat over uw eigen waarden en ambities?
• In hoeverre kunt u die waarden en ambities kwijt in uw werk?
• Wat moet er gebeuren om ze beter in uw werk kwijt te kunnen? Hoe kunt u dat aanpakken?
• In welke bezigheden, ook in uw vrije tijd, gaat u zo op dat de tijd vliegt?
• Wat is daaraan zo boeiend?
• Hoe zijn (onderdelen van) zulke bezigheden in te passen in uw werk?
• Wat is voor u het belangrijkste in uw leven?
• Wat is daaraan zo belangrijk?
• Als er geen praktische beperkingen waren (leeftijd, opleiding, gezondheid enz.), hoe zou uw ideale werk er dan uitzien? Wat precies is daaraan zo plezierig?
• Waarvan hebt u in uw werk de laatste jaren (veel) te veel gedaan?
• En waarvan (veel) te weinig?
• Hoe kunt u in uw huidige werk tot een beter evenwicht komen?

Conclusies trekken

Is er een verband tussen de (onder)benutting van uw competenties en eventuele klachten over uw werk die u hebt? Wat leren uw antwoorden u over wat u kunt en wilt en de mate waarin u dat kwijt kunt in het werk?

In hoeverre gaat het om dingen die tot nu toe niet in uw werk aan bod kwamen? Welke mogelijkheden ziet u om er in uw werk beter en meer gebruik van te maken? Zou uw werkgever er ook voor te vinden zijn?

U kunt de conclusies beschouwen als mogelijke gesprekspunten in het functioneringsgesprek.

Tip 1: ´kletspraatjes´ Een praatje over het weer, de vuile sokken van uw partner of de bruiloft van uw jongste broer. Zogenoemde small talk kan dienen als smeerolie voor meer belangrijke 'werkgesprekken'. Tot de kletspraat behoort ook: het geven van complimentjes aan collega's over het werk dat zij geleverd hebben. Door middel van small talk kunt u erachter komen welk mens er achter de hoekige bedrijfsadministrateur of de nukkige kantinedame schuilgaat. Als u later iets aan de ander wilt vragen of u hebt hem of haar nodig in je werk, dan heeft u al een 'goede ervaring' met elkaar. Als u de mogelijkheid hebt: zet kleine vragen en boodschappen niet op de mail, maar loop bij de collega langs. Een goede gelegenheid voor small talk.

Tip 2: Opruimen Net als thuis: de rommel van een collega kan behoorlijk veel ergernis opleveren. Zorg er daarom voor dat de (gezamenlijke) werkplek schoon en opgeruimd blijft. Dat scheelt een hoop onderling gezeur en gezoek naar spullen die nodig zijn voor het werk.

Tip 3 Lachen Een zesjarig kind lacht per dag gemiddeld 300 keer, een volwassene slechts 47 keer. Terwijl veel lachen heel gezond is. De productie van endorfine (natuurlijke pijnstiller) en adrenaline (zorgt voor energie) neemt tijdens een lachbui toe, waardoor we meer ontspannen en creatiever zijn. Kortom: humor op de werkvloer is goed. Zorg voor relativering en bekijk negatieve dingen of gebeurtenissen op de werkvloer eens van de andere kant. Humor is vaak een uiting van het Cruijffiaanse 'ieder nadeel heb zijn voordeel'. Uzelf niet al te serieus nemen, kan lachwekkend en bevrijdend zijn. Laat uw collega's delen in leuke dingen die u ergens hebt gelezen of gezien. Wees daarbij niet bang om af te gaan, maar verspreid leuke dingen gewoon in de organisatie. Houd er bij het maken van grapjes wel rekening mee dat niet iedereen van dezelfde humor houdt. Denk dus aan uw 'publiek' en ga geen grapjes maken over ernstige zaken zoals ontslag, ziekte of grappen die andere mensen onderuit halen.

Tip 4: Samen eten en drinken Liefde gaat door de maag. Dat geldt niet alleen voor de romantische liefde maar ook voor de 'chemie' tussen collega's.  Lekker eten en drinken schept een informele sfeer waarin u collega's eens van een andere kant kunt leren kennen. Behalve vrijdagmiddagborrels en afdelingsuitjes met afsluitende etentjes, kunt u er ook eens aan denken om tijdens de lunch- of koffiepauze iets speciaals te doen, bijvoorbeeld de verjaardagen vieren met een kop koffie en zelfgebakken appeltaart. Of een gezonde snack als sfeerverhogers tijdens een saaie vergadering. Ook leuk: nodig gepensioneerde of zieke collega's uit bij gezamenlijke etentjes en uitjes.

Tip 5: Huiskamer Een huiselijke sfeer zorgt voor meer ontspanning. Voorzie de werkplek, voor zover mogelijk en toegestaan, van planten, foto's, posters etc. Ook een gezamenlijke koffie- of theepot is goed voor het huiskamergevoel.

Tip 6: Cadeautjes Als een collega iets bijzonders heeft gepresteerd of iets voor je heeft gedaan: geef hem of haar een persoonlijk cadeautje of kaartje. Kleine moeite, groot plezier.

Tip 7:  Elkaar helpen De belangrijkste tip van allemaal: leef u in uw collega's in, luister goed naar ze en help hen waar mogelijk. Simpele dingen zijn: onderbreek een collega die inspannend aan het werk is niet onnodig. Een vraag of opmerking kan meestal wachten. Ga niet hard praten of lachen terwijl een collega zit te telefoneren.  
Als u in uw werk een probleem of dilemma tegenkomt, raadpleeg een collega. U schiet er zelf vaak iets mee op en de ander voelt zich gevleid dat u een beroep doet op zijn of haar kennis. Een meer systematische aanpak van 'elkaar helpen', is het instellen van coaches. Hierbij koppelt u elke werknemer aan een (oudere of meer ervaren) collega.  Door middel van periodieke gesprekken over werk en werksfeer, kunt u elkaar helpen vooruit te komen en problemen vroegtijdig te signaleren. Vooral heel prettig voor nieuwkomers op de werkvloer. (Bron: veieigengezondwerken.nl)

De wetgeving zegt niets expliciets over plezier in het werk. Factoren die het plezier in het werk fors kunnen verminderen, zoals agressie, pesten, discriminatie zorgen voor een (te) grote psychosociale belasting. Daarover is de Arbowet heel duidelijk in artikel 3 lid 2: De werkgever voert, binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een beleid gericht op voorkoming en indien dat niet mogelijk is beperking van psychosociale arbeidsbelasting.  (Bron: veiligengezondwerken.nl).

Een goed humeur en gevoel voor humor geven je de energie en flexibiliteit om gemakkelijk met dagelijkse ongemakken en tegenslagen om te gaan. Hoe het werkt:

1. Stressverlagend

Lachen en positieve humor hebben een duidelijk stressverlagend effect. Tegelijkertijd maakt het lichaam meer antistoffen aan waardoor het immuunsysteem versterkt. Er zijn bewijzen dat stressvolle ervaringen het immuunsysteem aantasten en de kans op infectieziekten en hartkwalen verhogen. Positieve emoties daarentegen kunnen het immuunsysteem stimuleren of de effecten van negatieve emoties neutraliseren.

2. Minder spierspanning

Veronderstelt wordt dat de slappe lach of schaterlach de spierspanning verlaagt, het zuurstofniveau in het bloed verhoogt, endorfine aanmaakt en een goede oefening is voor het hart en de bloedsomloop.

3. Zin van het leven

Een recente studie (uitgevoerd onder duizend mensen) heeft een wisselwerking gevonden tussen gevoel voor humor en de zin van het leven. De groep die haar leven een hoge waardering gaf, had meer gevoel voor humor. Het tegenovergestelde was het geval bij de groep die haar leven een lage waardering gaven.

4. Relaties

Gevoel voor humor bevordert de sociale en onderlinge relaties. Mensen met veel gevoel voor humor gaan beter en gemakkelijker sociale relaties aan en genieten daar zelf meer van.

5. Mentaal gezond

Kuiper, Grimshaw, Leite en Kirsh (2004) hebben een relatie gevonden tussen positieve humor (om hindernissen en problemen te overwinnen, onbenulligheden van het leven weg te lachen of anderen te laten lachen) en een betere mentale gezondheid (minder depressie, spanning en negatieve emoties, veel zelfrespect en positieve emoties). Deze relatie werd overigens niet gevonden als de humor negatief (agressief, grof) was.

1.   Houd contact met collega’s en blijf met elkaar praten. Deel de lasten.

2.   Stelprioriteiten als team, niet als individu.

3.   Zorg voor een goede basisstructuur om kleine irritaties te  vermijden.

4.   Relativeer!

5.   Klagen en mopperen kan opluchten. Uit je onvrede, maar blijf constructief.

6.   Doe liever tien dingen goed dan twintig half.

7.   Druk op je werk? Neem daarbuiten extra rustmomenten en tijd voor jezelf. Breng werk en privé in balans.

8.   Beweeg dagelijks minimaal een half uur intensief.

9.   Gebruik humor en lach!