Trillingen en schokken

Trillingen en schokken

Goedgekeurd door Sociale Partners

In nagenoeg alle machines, apparaten en voertuigen worden trillingen opgewekt. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hand- en armtrillingen door het vasthouden van handgereedschappen en lichaamstrillingen door zitten of staan op of in een trillende machine of voertuig. Trillingen kunnen gezondheidsschade, hinder en/of onveiligheid veroorzaken en bovendien vermoeidheid. Trillingen kunnen onder andere zenuwafwijkingen, bot- en gewrichtsaandoeningen veroorzaken. Lichaamstrillingen en schokken kunnen rugklachten en hernia’s veroorzaken. Er is een Europese norm voor trillingen met actiewaarden en grenswaarden. Dat kan inhouden dat minder lang met trillende apparaten gewerkt kan worden.

Wat is de gewenste situatie?

Medewerkers lopen geen gezondheidsklachten op door trillingen.

Hinder en vermoeidheid door trillingen wordt zoveel mogelijk voorkomen.

Het trillingsniveau blijft onder de grenswaarden en waar mogelijk onder de actiewaarde.

Maatregelen

Kies bij aanschaf voor trillingsarme machines, gereedschappen, apparaten en voertuigen.

Inventariseer, evalueer en beoordeel of meet eventueel de mate van trillingsbelasting.

Pas trillingsisolatiesystemen toe, zoals goed afgeveerde stoelen, cabines, e.d.

Beperk de blootstellingsduur aan trillingen.

Voorkom waar mogelijk omstandigheden als koude, vocht en ongunstige houdingen.

Werk met goed uitgebalanceerd materiaal.

Werk met goed onderhouden materiaal.

Zorg voor gezondheidsbewaking, bijvoorbeeld door arbeidsgezondheidskundig onderzoek.

Stel je stoel goed in.

Is je stoel niet goed instelbaar, meld het aan de bedrijfsleiding.

Ga lichaamstrillingen tegen door een rustige en ontspannen rijstijl en een goede werkhouding (rechtop, maar ellebogen en knieën niet op slot).

Neem uw pauzes en zorg voor voldoende afwisseling van lichaamshoudingen.

Blijf tijdens een pauze niet in de machine zitten. Doe rek- en strekoefeningen. Dit voorkomt veel lichamelijke klachten.

Draag kleding die de rug geheel bedekt en daardoor warm houdt, met name in de zithouding.

Trilt een machine of gereedschap meer dan normaal, geef het door aan de leiding.

Zorg voor een ontspannen werkhouding (niet onnodig knijpen in het stuur of de handvatten).

Gebruik eventueel handschoenen (tegen koude handen).

Bij motorkettingzagen: gebruik de kleinst mogelijke machine en werk met een scherpe ketting.

Laat een machine of gereedschap niet onnodig draaien.

Toelichting op de maatregelen

Organisatie en voorbereiding

  • Let bij aanschaf van machines en gereedschap op het trillingsniveau en houd rekening met een toename van trillingen door slijtage en veroudering. Vraag naar het trillingsniveau bij uw leverancier of fabrikant
  • Zorg dat de machines en gereedschappen bij normaal gebruik geen schadelijke trillingsniveaus veroorzaken.
  • Voer een inventarisatie uit om de trillingsblootstelling te bepalen. Er zijn voor veel werkzaamheden met machines, gereedschappen, apparaten metingen verricht.
  • Laat eventueel een inventarisatie uitvoeren door een deskundige.
  • Bepaal de maximale blootstellingsduur en zorg dat deze niet wordt overschreden.
  • Zorg voor een vlakke vloer en erfverharding, herstel tijdig oneffen delen.
  • Zorg voor instructie over het instellen van de chauffeursstoel, zithouding, rijstijl en rijsnelheid, enz.
  • Zorg voor een instructie over het instellen van de draagstellen, de maatvoering, etc. bij gedragen motorisch aangereven gereedschappen, over juiste gereedschappen en de juiste werkstijl.
  • Zorg voor tijdig preventief onderhoud. Zorg bijvoorbeeld dat trillingdempende rubbers tijdig worden vervangen, gereedschap scherp wordt gehouden, roterende delen worden gebalanceerd, enz.
  • Houd rekening met de ontwikkelingen van de techniek.

Gereedschap, machines en apparaten

Aanbevelingen motorkettingzaag

  • Zorg voor trillingsarme machine;
  • Gebruik de kleinst mogelijke machine met een scherpe ketting;

Aanbevelingen land- en tuinbouwtrekkers

  • Gebruik machines met een goede trillingsdemping, zoals:
    •  trillingsarm opgehangen cabine of werkplateau;
    •  stoel met trillingsdempende eigenschappen;
    •  verende as(sen;), vooras vering
    •  trillingsarm opgehangen motor (bij enkele merken leverbaar);
    •  niet te hoge bandenspanning.
  • Zorg voor een stoel met zijwaartse demping van trillingen;
  • Stoelkeuze afstemmen op de dempingseigenschappen van de trekker.

Aanbevelingen heftrucks

  • Zorg voor een vlakke ondergrond.
  • Stoelkeuze afstemmen op de eigenschappen van de heftruck.

Aanbevelingen hogedrukspuit

  • Zorg voor een hogedrukspuit met accumulator.
  • Gebruik een fingertiphandgreep.
  • Zorg voor een rechte spuitlans.
  • Een uitgebalanceerde roterende nozzle of spuitmond. Bij gemakkelijk te reinigen oppervlakken is ook de breedstraal nozzle of spuitmond een alternatief.

Opleiding en instructie

  • Geef medewerkers voorlichting over trillingsbelasting, zodat zij goed kunnen beoordelen wanneer er sprake is van schadelijke trillingen en overschrijding van de blootstellingsduur.
  • Zorg dat werknemers de risico’s kennen van blootstelling aan trillingen.
  • Zorg dat medewerkers weten hoe te handelen wanneer er sprake is van trillingsbelasting en hoe ze zelf deze belasting kunnen beïnvloeden, zoals een aangepaste rijstijl bij een oneffen terrein en het juist instellen van de stoel.
  • Instrueer medewerkers over het dragen van de juiste handschoenen bij koude en / of natte omstandigheden.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Zorg voor goede werkkleding om het lichaam warm en droog te houden.
  • Houd de handen warm. Gebruik bij voorkeur handschoenen van leer.

Wat u verder nog moet weten

  • Zie bijlagen
  • Bereken globaal uw trillingsbelasting via Stihl of Husqvarna

Goed en fout

FOUT
Fout

Inhoudsopgave

Downloads

Europese norm trillingen Download
Zelftest trillingen agrarische en groene sector Download