Geactualiseerd: november 2025
Jongeren lopen extra risico's omdat zij gevaren niet goed in kunnen schatten. Er wordt in de regelgeving onderscheid gemaakt tussen 13-, 14- en 15-jarigen (kinderen) en 16- en 17-jarigen (jeugdigen).
Maatregelen
Stel vast welke werkzaamheden door jongeren gedaan kunnen worden en communiceer deze regels duidelijk met leiding, collega's en jongeren zelf. Leg deze afspraken bij voorkeur vast.
Zorg voor een goed inwerktraject en toezicht.
Stel vast hoe er wordt omgegaan met stagiairs.
Beoordeel in de RI&E de risico’s voor jongeren.
Toelichting op de maatregelen
1. Vaststellen van geschikte werkzaamheden voor jongeren
- Zorg voor duidelijkheid welke werkzaamheden wel en niet door jongeren kunnen worden verricht en welke alleen onder toezicht.
- Voor jongeren gelden afwijkende werktijden. Zie hier voor meer informatie.
13- en 14- jarigen
- Kinderen van 13 en 14 jaar mogen alleen niet-industriële hulparbeid1 van lichte aard verrichten. Hierbij gaat het om het uitvoeren van hand- en spandiensten en dus niet om zelfstandige arbeid.
- Voorbeelden zijn: auto’s wassen, cabines stofzuigen, opruimwerkzaamheden in een ruimte die geen gevaar oplevert. Denk aan vegen als de werkplaats niet in gebruik is. Let op de werkzaamheden mogen:
- niet te zwaar zijn;
- geen gevaar opleveren en
- niet schadelijk zijn voor de gezondheid.
15-jarigen
- 15-jarige kinderen mogen niet-industriële arbeid (dus niet slechts hulparbeid) van lichte aard verrichten.
Zie Arboportaal Werktijden voor kinderen
Verboden werkzaamheden voor 13-, 14- en 15-jarigen:
- arbeid met mobiele arbeidsmiddelen. Dus ze mogen niet op een heftruck, verreiker, shovel, etc.;
- werken in een omgeving waar (direct) aanrijdgevaar bestaat;
- werkzaamheden waarbij niet in gevarieerde houdingen kan worden gewerkt;
- lasten tillen van meer dan 10 kg;
- voorwerpen duwen of trekken van meer dan 20 kg;
- werken met of in de omgeving van apparatuur waarbij brand-, elektrocutie-, knel, plet-, snij- of valgevaar bestaat;
- werkzaamheden waarbij persoonlijke beschermingsmiddelen (helm, adembescherming en gehoorbescherming) gedragen moeten worden (bijv. niet werken met een hogedrukspuit) Let op: Uitzondering van veiligheidsschoenen, die moeten veelal op het bedrijfsterrein en in bedrijfsgebouwen door iedereen gedragen worden;
- werken met gevaarlijke stoffen.
16- en 17-jarigen (jeugdigen)
- Jongeren van 16 en 17 jaar mogen bijna alle werkzaamheden uitvoeren. Wees alert op het volgende:
- Voor het besturen van een trekker op de openbare weg (16- en 17- jarigen) of het aan- of afkoppelen van aanhangwagens en werktuigen is een trekkerrijbewijs noodzakelijk. Trekkerarbeid is voor jeugdige werknemers alleen toegestaan, als ze daarvoor zijn geïnstrueerd en als adequaat toezicht is georganiseerd.
- Voor het besturen van een heftruck moet een 16- en 17- jarige een gedegen opleiding heftruckchauffeur hebben gevolgd. Op de momenten dat de jeugdige op een heftruck rijdt, zal er adequaat toezicht in de nabijheid moeten zijn.
| T-rijbewijs op de openbare weg: |
met voornaamste aandachtspunten: |
Toezicht | |
| Trekker | X | o.a. aan- en afkoppelen, rijstijl | X |
| Heftruck en verreiker |
X |
o.a. kantelen, aanrijdgevaar | X |
| Minishovel | X | o.a. dragen van de gordel, aanrijd- en kantelgevaar | X |
| Graaf- en grondverzet machine | X | X |
- De volgende werkzaamheden mogen alleen worden uitgevoerd onder deskundig (direct) toezicht:
- het werken op hoogte;
- het werken langs de openbare weg;
- het werken met gevaarlijke arbeidsmiddelen, heftruck, minishovel, walsen, graafmachine, maar ook houtbewerkingsmachines, zoals een cirkelzaagmachine;
- het laden en lossen van grote en zware voorwerpen waarbij het gevaar bestaat dat de voorwerpen niet onder controle te houden zijn bijvoorbeeld strobalen);
- het werken met slechts een beperkt aantal schadelijke stoffen
- het werken in een besloten ruimte (zoals een silo of tank).
Verboden werkzaamheden voor 16- en 17-jarigen:
- Jeugdige werknemers mogen niet werken in een omgeving waar de dagelijkse blootstelling aan geluid 85 dB(A) of hoger is of de piekgeluidsdruk 140 Pa of hoger is. Ook mogen ze niet worden blootgesteld aan schadelijke trillingen.
- Jeugdige werknemers mogen niet werken tussen 23.00u en 06.00u.
- Jeugdige werknemers mogen niet werken met gewasbeschermingsmiddelen of biociden.
- Jeugdige werknemers verrichten geen arbeid met of worden niet blootgesteld aan een gevaarlijke stof met één van de volgende H-zinnen (zie Veiligheidsinformatieblad): 300, 301, 310, 311, 317, 330, 331, 334, 340, 341, 350, 350i, 351, 360, 360F, 360D, 360FD, 360Fd, 360Df, 361, 361f, 361d, 361fd, 362, 370, 371, 372 of 373.
Dat zijn onder meer stoffen die giftig, sensibiliserend, kankerverwekkend, mutageen of voor de voortplanting schadelijk zijn. Daarbij is minstens één van deze gevaarsymbolen aangegeven:
2. Inwerktraject en toezicht
- Zorg altijd voor een goed inwerktraject en doeltreffende instructies, die zo vaak als nodig worden herhaald. Maak afspraken wie toezicht houdt op de werkzaamheden en geef jongeren zelf ook duidelijkheid wie zij kunnen aanspreken met vragen. Sommige oudere, ervaren medewerkers zijn geboren toezichthouders en mentoren voor jongeren: maak hier gebruik van.
- Wijs een geschikte toezichthouder/praktijkbegeleider aan. Toezicht betekent niet dat iemand continu bij de jeugdige aanwezig is. De toezichthouder/praktijkbegeleider:
- is zelf goed bekend met het werk, de risico’s en de te nemen maatregelen,
- is sociaal vaardig
- is in staat om de jongere voor aanvang van het werk doeltreffende voorlichting en onderricht te geven over de werkzaamheden, de risico’s en de te nemen maatregelen
- moet in de gaten kunnen houden of de jongere tijdens het werk geen gevaar loopt en geen gevaarlijke situaties veroorzaakt.
- De mate van toezicht is mede afhankelijk van de opleiding, gedrag en ervaring van de jeugdige werknemer. Ook als een jeugdige in het kader van zijn opleiding werkzaamheden verricht, moet er deskundig toezicht zijn.
3. Omgang met stagiairs
- Gebruik de Checklist Veilig stagelopen van Cumela
- Leg vast welke werkzaamheden de stageloper wel en niet mag doen.
- Laat de informatievideo 'Veilig stagebedrijf' aan de praktijkbegeleider zien en de video 'Veilig stagelopen' aan de leerling.
4. Aandacht voor jongeren in de RIE
- Vermeld in de risico-inventarisatie en -evaluatie welke werkzaamheden jongeren uitvoeren. En welke werkzaamheden verboden zijn en welke alleen onder direct toezicht mogen plaatsvinden.
- Zie voor meer informatie: Arbobesluit artikel 1.36
Checklist
Meer informatie
- Checklist Veilig stage lopen
- Informatie Arboportaal | Werktijden voor kinderen
- Video's Cumela over Veilig stage lopen:
Heb je vragen of nog extra hulp nodig?
Een gezond bedrijf. Zo doe je dat!
Hebben jouw medewerkers een gezonde werkplek? Werken ze allemaal even veilig? En net zo belangrijk: zitten ze lekker in hun vel? Vragen waar wij het antwoord op weten.
Bij Stigas hebben we jarenlange ervaring met het zorgen voor gezonde medewerkers in agrarische en groene bedrijven. Gezonde medewerkers zorgen namelijk voor gezonde bedrijven. En gezonde bedrijven zorgen voor een gezonde sector.