Geactualiseerd: juli 2026
Een kleine of minishovel kan makkelijk kantelen. Dat risico is groot als je rijdt met een geheven bak, met een losse of slingerende last. Ook bestaat er gevaar op aanrijdingen met mensen of objecten. Daarnaast kan lading van de bak vallen en letsel veroorzaken. Werk daarom altijd stabiel, rijd met lage bak en houd afstand tot anderen.
Maatregelen
Zorg dat de shovel voldoet aan alle veiligheidseisen en is voorzien van de juiste voorzieningen.
Zorg voor tijdig onderhoud en een jaarlijkse keuring.
Zorg dat de machinist aantoonbaar deskundig is en geïnstrueerd.
Voorkom blootstelling aan gevaarlijke stoffen (o.a. dieselmotoremissie en stof) en onveilig gedrag.
Zorg voor veilig transport van de shovel.
Toelichting op de maatregelen
1. Veilige machine
- De shovel moet een CE-markering hebben en beschikken over een Nederlandse gebruikershandleiding en een verklaring van overeenstemming/conformiteitsverklaring
- De machine moet zijn voorzien van:
- veiligheidsdak, -beugel of -cabine
- veiligheidsgordel
- veiligheidspoorten of deuren
- goed leesbare lastentabel vanaf de bestuurdersstoel
- passende uitrustingsstukken
- claxon en achteruitrijdsignalering (’s nachts optisch signaal mogelijk)
- (dodehoek)spiegels
- afscherming van scherpe of uitstekende delen bij gebruik op de openbare weg.
2. Onderhoud en keuring
- Onderhoud de shovel volgens de gebruikershandleiding.
- Laat de machine minimaal eenmaal per jaar keuren.
- Gebruik geen machine met gebreken
3. Aantoonbaar deskundig en geïnstrueerd
- De machinist moet deskundig en bekwaam zijn om een kleine shovel veilig te bedienen. Dit kan bereikt worden door middel van praktijktraining en instructie. Bij voorkeur is dit ook aantoonbaar.
- Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om de deskundigheid van de machinist te beoordelen.
- Zie ook de arbocatalogustekst Voorlichting en instructie.
- De instructie behandelt minimaal:
- gevaren zoals kantelen, aanrijdingen en vallende lading
- gebruik van veiligheidsvoorzieningen
- lezen van de lastentabel
- werken op onvoldoende draagkrachtige ondergrond en gebruik van rijplaten
- voorkomen van personen in de werkzone
- veilig verlaten van de machine
- veilig transport en zekeren
- regels voor rijden op de openbare weg (T-rijbewijs verplicht)
- Controleer of de instructie is begrepen.
- Jeugdigen van 16 en 17 jaar werken alleen onder deskundig toezicht van volwassenen.
4. Gevaarlijke stoffen
- Gebruik geen shovel met een diesel verbrandingsmotor binnen vanwege blootstelling aan dieselrook (DME=kankerverwekkend). Gebruik daar een elektrische variant.
- Ook bij buitenwerkzaamheden wordt bij voorkeur een elektrische minishovel ingezet in verband met de kankerverwekkende DME. Voor kankerverwekkende stoffen geldt de STOP-strategie:
- Substitutie (bijv. vervangen door elektrisch materieel)
- Technische maatregelen (bijv. Toepassing van roetfilters)
- Organisatorische maatregelen (zo min mogelijk werknemers blootstellen)
- Persoonlijke beschermingsmiddelen (adembescherming).
- Als het technisch mogelijk is dan moet je de diesel variant vervangen, ongeacht de financiële situatie. Dit is vastgelegd in het Arbobesluit.
5. Veilig transport
- Zie het stuk uit de Arbocatalogus Zekeren van machines en materieel.
Checklist
Meer informatie
- Bekijk de gebruikershandleiding van de machine
- Instructie- en presentielijst Werken met de Kleine Shovel
Gerelateerde artikelen
- Arbocatalogustekst: Zekeren van zwaar materieel
Heb je vragen of nog extra hulp nodig?
Een gezond bedrijf. Zo doe je dat!
Hebben jouw medewerkers een gezonde werkplek? Werken ze allemaal even veilig? En net zo belangrijk: zitten ze lekker in hun vel? Vragen waar wij het antwoord op weten.
Bij Stigas hebben we jarenlange ervaring met het zorgen voor gezonde medewerkers in agrarische en groene bedrijven. Gezonde medewerkers zorgen namelijk voor gezonde bedrijven. En gezonde bedrijven zorgen voor een gezonde sector.
