Schoffelen

Schoffelen

Goedgekeurd door Sociale Partners
Getoetst door Inspectie SZW

Vooral in de zomer is er veel schoffelwerk. Langdurige en eenzijdige belasting vergroot het risico op rugklachten, polsklachten en andere lichamelijke klachten. Andere invloeden op de zwaarte van het werk zijn de kracht die gebruikt moet worden en de weersomstandigheden.

Wat is de gewenste situatie?

Het schoffelen leidt niet tot rugklachten of andere gezondheidsklachten.

Maatregelen

Voorkom handmatig wieden. Dit kan door de manier van aanplanten, kiemvrije materialen, machinaal wieden of een effectieve bestrijding.

Geef medewerkers een ruime keuze in gereedschappen, zodat ze die kunnen afstemmen op de grondsoort en hun lichaamslengte.

Pas actief taakroulatie toe.

Onderhoud het gereedschap goed.

Geef medewerkers een praktijkinstructie over gezond werken met het gereedschap.

Zorg dat er rechtopstaand gewerkt kan worden. Pas daarvoor de hoek van het schoffelblad ten opzichte van de steel aan.

Houd de schoudergordel ontspannen en beweeg de schoffel met name door het lichaam(sgewicht) te verplaatsen.

Gebruik een schoffel met handvat of handkruk.

Wissel de verschillende werkzaamheden zoveel mogelijk af met collega's.

Draag aangepaste kleding. Bijvoorbeeld goede regenkleding en een langer, ademend hemd, waardoor je niet nat wordt en afkoelt.

Goed en fout

GOED
Goed
Schoffelen met rechte rug en kromme steel.
FOUT
Fout
Schoffelen met kromme rug en rechte steel.

Toelichting op de maatregelen

Organisatie en voorbereiding

  • Overleg met de opdrachtgever of handmatig wieden zo veel mogelijk kan worden voorkomen door een andere aanplant, de inzet van machinaal wieden of andere vormen van effectieve onkruidbestrijding.
  • Maak taakroulatie vanzelfsprekend. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat meerdere mensen op een locatie werken zodat schoffelen afgewisseld kan worden met andere werkzaamheden.
  • Zorg ervoor dat mensen regelmatig even kunnen pauzeren en hun lichaam kunnen ontspannen.

Gereedschap, machines en apparaten

  • Zorg dat medewerkers gebruik kunnen maken van scherp gereedschap.
  • Stel hoge eisen aan de schoffels. Schoffels die veel inspanning vragen, leiden tot onnodige (extra) belasting. Zie ook bijlage 1.
  • Geef medewerkers een ruime keuze in gereedschappen, zodat ze die kunnen afstemmen op de grondsoort en hun lichaamslengte. Zo kunnen ze in een goede houding werken.
  • Zorg voor lichte schoffels met een dun schoffelblad en een snijdende vorm (zodat het snijvlak onder een hoek staat ten opzichte van de duwrichting). Het schoffelblad moet van hard materiaal zijn, zodat de schoffel zo lang mogelijk scherp blijft.
  • Onderhoud de schoffels goed en maak ze regelmatig scherp. Een scherpe schoffel werkt lichter en prettiger en voorkomt dat materiaal (vooral bij natte kleigrond) aan de schoffel blijft hangen.

Opleiding en instructie

  • Geef praktijkinstructie over taakroulatie en het (juiste) gebruik van het gereedschap. Herhaal deze instructie regelmatig.
  • Bespreek het belang van goede kleding. Goede kleding zorgt ervoor dat het lichaam (bijvoorbeeld de rug, de schouders en de armen) niet afkoelt.
  • Bespreek ook het gebruik van de beschikbare persoonlijke beschermingsmiddelen.

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Zorg voor de juiste persoonlijke beschermingsmiddelen:

  • werkschoenen voor goede grip op de ondergrond
  • goede regenkleding, die soepel zit
  • soepel zittende werkhandschoenen, waar goed mee gewerkt kan worden
  • signaalkleding bij werken langs de weg

Meer informatie