Vakantie geeft medewerkers ruimte om fysiek en mentaal bij te komen. Maar dat herstel verdwijnt snel als de werkdruk en het fysieke werk direct weer oploopt. Als werkgever kun je veel doen om medewerkers fit, alert en gemotiveerd te houden. Vijf vragen aan Paul de Vries, preventie- en duurzame inzetbaarheidsadviseur bij Stigas.
Is vakantie genoeg om goed te herstellen?
"Vakantie helpt zeker. Je slaapt vaak beter, neemt afstand van het werk en hebt meer ruimte in je hoofd. Maar herstel moet niet alleen in de vakantie gebeuren. Je lichaam moet elke dag terug naar rustniveau. Daarvoor is slaap belangrijk, maar ook herstel tijdens de werkdag. Denk aan een echte pauze, afwisseling in taken of rust na zwaar werk. Juist in drukke periodes is dat nodig. Als mensen maar doorgaan, wordt werken steeds zwaarder. Dezelfde werkzaamheden kosten dan steeds meer energie.”
Wat kan een werkgever doen om dat herstel vast te houden?
“Zet het onderwerp op de agenda. Leg uit waarom herstel belangrijk is. Niet als luxe, maar als noodzakelijke voorwaarde om gezond en veilig te kunnen blijven werken. Ga daarna met medewerkers in gesprek. Wat helpt hen om goed te herstellen? Is de koffiepauze echt een pauze? Is er genoeg afwisseling tussen zwaar en lichter werk? Kan iemand na intensief werk even een rustige plek opzoeken? Maak daar samen duidelijke afspraken over. Die moeten passen bij het werk én bij het team. Herstel werkt niet voor iedereen hetzelfde.”
Waarom is die eigen regie zo belangrijk?
“Als medewerkers invloed hebben op hun werk, kunnen ze hun energie beter verdelen. Denk aan meebeslissen over de volgorde van taken, het tempo, de manier van werken, werktijden of verlof. Die autonomie helpt om werkdruk beter op te vangen. Natuurlijk kan niet alles. Het werk moet doorgaan. Maar vaak is er meer mogelijk dan je denkt, zeker als je het samen bespreekt.”
Wat vraagt dit van leidinggevenden?
“Leidinggevenden spelen een grote rol. Als jij zelf nooit pauze neemt, geef je de boodschap: doorgaan is de norm. Neem je wél pauze en rustmomenten ben je daar open over, dan laat je zien dat herstel erbij hoort. Let ook op verschillen tussen medewerkers. De behoefte aan herstel verschilt per persoon en per levensfase. Iemand met jonge kinderen herstelt thuis misschien minder makkelijk. Een oudere medewerker heeft na zwaar fysiek werk soms meer hersteltijd nodig. En iemand die veel heeft meegemaakt, kan tijdelijk minder belastbaar zijn. Vraag daar actief naar. Door bij de eerste signalen direct te handelen, voorkom je dat klachten verergeren. Je hoeft dit als werkgever niet alleen te doen. Een adviseur van Stigas kan meekijken. Samen kijken jullie waar winst te behalen valt: voor je medewerkers én voor je bedrijf."
Stigas