Wat voor soort trillingen zijn er?
- Trillingen die via de handen en de armen worden overgedragen, de zogenaamde hand-arm trillingen. Vooral handgedragen machines zoals bladblazers, motorkettingzagen, bosmaaiers veroorzaken deze trillingen. Ook worden trillingen naar de handen en armen overgedragen via het stuur van bijvoorbeeld een trekker of grasmaaier.
- Trillingen die via de voeten of het zitvlak worden overgedragen, de zogenaamde lichaamstrillingen. Met deze trillingen heb je vooral te maken bij het rijden op trekkers en op andere zelfrijdende machines.
Wat voor invloed hebben trillingen op mijn gezondheid?
- Bij hand-armtrillingen zijn de eerste verschijnselen witte of dode vingers bij kou. Ook tintelingen en een doof gevoel in de vingers kunnen het gevolg zijn van langdurige blootstelling aan hand-armtrillingen.
- Bij langdurige blootstelling aan lichaamstrillingen kunnen rugklachten ontstaan of bestaande rugklachten verergeren.
- Of en wanneer gezondheidsklachten ontstaan is afhankelijk van veel factoren. Hoe lang en hoe vaak word je blootgesteld aan trillingen? In welke houding werk je? Werk je in de kou? Welke werkzaamheden doe je nog meer? En is daarbij ook sprake van trillingen?
De praktijk: welke werkzaamheden kunnen gezondheidsklachten veroorzaken?
- Uitslepen van stammen uit het bos met een trekker
- Rijden met trekkers over een ongelijke ondergrond (klinkerwegen, gras- en bouwland)
- Maaien van plantsoenen
- Rijden met een heftruck over een niet vlakke ondergrond
- Werken met een motorkettingzaag, heggenschaar, bladblazer en bosmaaier
- Meer dan 1 uur per dag spuiten met een (gangbare) hogedrukspuit
- Langdurig knippen met een handschaar
Wat kan ik doen om gezondheidsschade door trillingen te voorkomen?
- Zorg dat je in een goede conditie verkeert.
Wissel de werkzaamheden waarbij sprake is van schadelijke trillingen zoveel mogelijk af met andere werkzaamheden.
Beperk, als het kan, de werkzaamheden tot maximaal vier uur per dag. Is dit niet mogelijk, beperk de werkzaamheden dan tot maximaal twee of drie dagen per week. - Wissel werkzaamheden niet af met andere werkzaamheden waarbij sprake is van dezelfde trillingen (bijvoorbeeld werken met motorkettingzaag afwisselen met het werken met een bladblazer). Dan is het beter om werkzaamheden met hand-armtrillingen af te wisselen met werkzaamheden met lichaamstrillingen.
- Onderhoud de machines goed en besteed ook aandacht aan trillingdempende onderdelen zoals veren, dempers en rubbers. Het effect van hand-armtrillingen wordt vergroot bij koud weer. Draag daarom bij koud weer handschoenen.
- Vraag bij de aanschaf van nieuwe machines naar de trillingsbelasting. Nieuwe machines moeten aan de hiervoor geldende normen voldoen. Voor machines van vóór juli 2007 geldt een overgangstermijn. Wel moeten bij de oudere machines maatregelen worden genomen om de trillingsbelasting zoveel mogelijk te verminderen.
- Pas bij rijdende machines, zoals trekkers en heftrucks, de snelheid aan op de ondergrond.
- Zorg bij rijdende machines dat de dempingseigenschappen van de stoel zijn afgestemd op de trillingseigenschappen van de machine. Een goede stoel op een goede trekker is niet altijd een goede combinatie en kan zelfs leiden tot een verhoging van de trillingsblootstelling in plaats van een verlaging.
- Loop niet onnodig met stationair draaiende machines; de trillingsbelasting van stationair draaiende machines leidt tot een verhoging van de trillingsbelasting.
- Wissel eventueel af tussen de linker- en de rechterhand. Hoe kan ik testen of ik gezondheidsrisico’s loop?
- Stigas heeft een zelftest ontwikkeld om mogelijke gezondheidsklachten als gevolg van trillingen op te sporen. Doe de test en je weet snel of je risico loopt.
Stigas