Zo houd je het werk gezond
Schoffelen hoort voor hoveniers en groenvoorzieners bij het vak. Zeker in het voorjaar en de zomer, als het onkruid hard groeit. Maar hoe voorkom je dat dit werk te zwaar wordt? Roel de Backer, preventieadviseur bij Stigas, geeft praktische tips.
“Schoffelen lijkt eenvoudig, maar het vraagt veel van je lichaam.”
Hoe ziet schoffel- en onderhoudswerk er in de praktijk uit?
“Het werk gebeurt op veel verschillende plekken. Denk aan perkjes, plantsoenen, parken, bermen, begraafplaatsen, schoolpleinen en groenstroken langs de weg. Medewerkers verwijderen onkruid met een schoffel. Soms combineren ze dat met harken of bladruimen. De drukste periode is meestal het voorjaar en de zomer. Dan groeit het onkruid snel. In het najaar verschuift het werk vaker naar snoei- en ander onderhoudswerk.”
Hoeveel wordt er gemiddeld geschoffeld op een werkdag?
“Dat verschilt sterk per bedrijf, seizoen en locatie. Medewerkers in de groenvoorziening schoffelen vaak langer dan hoveniers. Meestal gebeurt het niet de hele dag achter elkaar. Vaak gaat het om korte periodes tot een paar uur per dag. In piekperiodes kan schoffelen wel oplopen tot een volledige werkdag. Juist daarom is afwisseling belangrijk. Veel medewerkers combineren schoffelen met andere werkzaamheden. Dat helpt om de belasting te beperken.”
Wat maakt schoffelen lichamelijk belastend?
“Vooral de combinatie maakt het zwaar. Je maakt veel herhalende bewegingen met je armen en schouders. Ook je polsen, ellebogen en rug krijgen veel te verduren. Zeker bij harde grond, wortels of oneffen terrein moet je meer kracht zetten. Daarnaast werk je vaak buiten. In warmte, regen of volle zon. Als er weinig variatie in het werk zit, neemt de kans op klachten toe. Denk aan klachten aan rug, nek, schouders, ellebogen, polsen en knieën.”
Welke aanpak helpt om dit werk gezond en prettig te blijven doen?
“Begin met goed materiaal. Een scherpe schoffel werkt lichter. Let ook op de juiste steellengte, de hoek van het blad en gebruik bij voorkeur een schoffel met hilt. Daarnaast is techniek belangrijk: probeer rechtop te werken, zet de schoffel dicht bij je lichaam en loop met het werk mee, in plaats van vanuit één plek overal bij te willen. Dat scheelt veel kracht en voorkomt onnodig reiken, buigen en draaien in de rug.”
Wat kunnen medewerkers zelf doen om het werk niet te zwaar te maken?
“Wissel regelmatig van houding en taak en neem korte herstelmomenten. Dat hoeven geen lange pauzes te zijn, een pauzemoment van 10 tot 15 seconden helpt al om je lichaam te ontlasten. En pas je tempo aan de omstandigheden aan. Op een warme dag of bij zware grond vraagt het werk meer van je. Drink dan genoeg, bescherm jezelf tegen zon of kou en meld lichamelijke klachten vroeg. Wacht niet tot het niet meer gaat.”
En wat is de rol van leidinggevenden?
“Leidinggevenden kunnen veel doen. Zorg voor goed en goed onderhouden materiaal, geef regelmatig werkplekinstructies en bespreek fysieke belasting regelmatig in het werkoverleg. Ook een doordachte planning helpt: zorg dat medewerkers niet te lang achter elkaar hetzelfde werk doen. Afwisseling is een van de belangrijkste manieren om klachten te voorkomen.”
Wat is jouw belangrijkste tip?
“Maak gezond werken onderdeel van het gewone werk. Niet pas als iemand klachten heeft. Met goed materiaal, slimme afwisseling en aandacht voor techniek blijft schoffelen beter vol te houden.”
Nog meer lezen over schoffelen?
ekijk de tips over gezond schoffelen in de arbocatalogus >>
Waarom Stigas?
Sectorspecifieke kennis
Met een gemotiveerd en gespecialiseerd team, boordevol kennis van de agrarische en groene sector, zetten we ons dagelijks in voor een gezonde werkplek.
Gewaardeerd met een 8+
Wij kennen de sector door en door, zijn onafhankelijk en opereren zonder winstoogmerk. Samenwerking staat bij ons centraal.
14.000 bedrijven gingen je voor
Sinds 1986 zetten wij ons in voor een gezonde sector. Meer dan 14.000 bedrijven gingen je al voor.
Stigas