Bestrijdingsmiddel of gewasbeschermingsmiddel?

Peter Tamsma

Manager preventieadvies

Stigas verzamelt al sinds jaar en dag informatie over ongevallen in agrarische en groene sectoren, om ook op die manier in de gaten te houden wat er kan gebeuren en waar mogelijk extra aandacht aan besteed moet worden. Bij het verzamelen vallen soms dingen op en die zetten je aan het denken.

Jaren geleden heb ik eens een lezing gevolgd over imago. De spreekster vertelde dat zij bij Amerikaanse presidenten aan de hand van de kleur van de stropdas kan inschatten wat de inhoud van de boodschap ongeveer zal zijn.
•   Blauw staat voor professioneel, zakelijk en zelfvertrouwen.
•   Rood voor energie, kracht, dominantie en autoriteit.
•   Groene en bruine kleuren worden gezien als warm en sociaal.

Bruine en groene stropdassen worden daarom vaak gedragen bij rampen en andere gebeurtenissen waarbij de president vooral warmte wil uitstralen. Ik weet niet of deze theorie nog steeds opgaat, want Donald Trump zie ik bijna altijd met een rode stropdas en slechts een enkele keer met een blauwe.

Hoe kom ik daarop?

De NVWA heeft onlangs de resultaten gepubliceerd van een inspectieproject naar het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de snijbloementeelt. Uiteraard werd het persbericht door allerlei media overgenomen. Afhankelijk van één woord in de titel kun je de toon van het artikel al raden. Staat er bestrijdingsmiddel, dan zijn de telers vooral fout en in overtreding. Staat er gewasbeschermingsmiddel, dan blijkt dat niet iedereen de regels naleeft.

Volgens het oorspronkelijke bericht van de NVWA hield in 2019 60% van de telers zich aan de regels, en in 2024 en 2025 61% niet. Cynisch als ik ben, zeg ik bij dit soort berichten altijd dat ze bij de overige 39% niet goed hebben opgelet. Als je goed zoekt, is er immers op elk bedrijf wel iets te vinden dat niet aan wet- en regelgeving voldoet. Belangrijker is misschien wel wat voor overtredingen het precies zijn.

Of je nu met 53 kilometer per uur (gecorrigeerd uiteraard) in een stroom auto’s door de bebouwde kom rijdt of met 153 km/uur, het is allebei een overtreding van de Wegenverkeerswet. Gevoelsmatig is het eerste toch iets anders dan het tweede, en dat laatste wordt dan ook niet voor niets zwaarder bestraft.

Een deel van de overtredingen die de NVWA heeft geconstateerd, zal bewust zijn gepleegd. Die mogen wat mij betreft hard worden aangepakt, omdat ze willens en wetens medewerkers, omwonenden en het milieu in gevaar brengen. Een ander deel is meer het meesukkelen in de stroom auto’s: even niet opletten en je hebt een bon. Geen zware criminelen dus, zoals je soms in de commentaren tegenkomt.

Waarom maak ik mij toch zorgen?

De NVWA constateerde de volgende overtredingen:

Te hoge dosering
Te veel toepassingen
Onjuist interval
Onjuiste periode

Al deze overtredingen leiden tot een hogere blootstelling aan stoffen. En zoals toxicologen zeggen: het is niet de stof, maar de dosis die bepaalt of iets giftig is. Het CTGB stelt onder andere op basis van gezondheidsrisico’s voor medewerkers vast wat de maximale dosering is, hoe vaak een middel mag worden toegepast en in welke periode. Door daarvan af te wijken kun je de grens overschrijden waarbij geen gezondheidsschade optreedt.

Het lijkt misschien op 53 km/uur rijden waar 50 is toegestaan, maar in dit geval herstelt de gezondheidsschade zich vaak niet meer en draag je de gevolgen de rest van je leven met je mee.

En jij?

Reken jij voor de zekerheid nog een keer na hoeveel middel je moet gebruiken voordat je het in de spuittank giet?
Lees je het etiket nog eens goed door om te controleren hoe vaak en wanneer je mag spuiten?