Gewasbeschermingsmiddelen

In Nederland worden er in de landbouw tal van verschillende gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. Zij zorgen er voor dat het voedsel en andere gewassen, zoals planten, bloemen en bomen, gevrijwaard blijven van ziektes en plagen en optimaal kunnen groeien. Dit zorgt voor een goede oogst en gezonde producten.

Verschillende gewasbeschermingsmiddelen kunnen risico’s geven voor het milieu en/of de gezondheid van medewerkers als zij verkeerd worden toegepast. Daarom worden middelen kritisch beoordeeld door het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden, het Ctgb) voordat ze in ons land toegelaten worden. Daarnaast wordt regelmatig bekeken – in Nederland, maar ook in Europees verband – of de criteria voor deze toelating moeten worden aangepast, bijvoorbeeld op basis van nieuw wetenschappelijk onderzoek naar de werking van een middel.

Het beleid van overheid en de landbouwsector is er op gericht om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen nu en in de toekomst zo veel mogelijk te beperken. Bovendien wil men de meest risicovolle middelen vervangen door minder belastende middelen. Ook wordt er, onder meer samen met universiteiten, gekeken of bijvoorbeeld andere teeltwijzen en biologische bestrijding kunnen zorgen voor tot een kleiner gebruik van gewasbeschermingsmiddelen.

Veilig werken met gewasbescherming

Vanzelfsprekend willen we voorkomen dat medewerkers nu of in de toekomst schade ondervinden door het gebruik van gewasbescherming. Toelating van een middel (of niet) is daarbij een belangrijke voorwaarde: daarbij worden namelijk ook de eventuele risico’s voor medewerkers beoordeeld. Bij de toelating worden door het Ctgb vervolgens ook aanwijzingen gegeven waar men zich bij de toepassing aan moet houden:

  • Op welke manier het middel mag worden gebruikt (voor welke gewassen, voor welke toepassingen, hoe vaak per jaar, en in welke hoeveelheden / concentraties);
  • Welke maatregelen nodig zijn om de veiligheid te waarborgen: van de toepasser, maar ook van de mensen die gewaswerkzaamheden uitvoeren.

De fabrikant moet deze aanwijzingen vermelden op het ‘wettelijk gebruiksvoorschrift’: het boekje of etiket dat bij het middel wordt geleverd.

Werk je precies volgens deze aanwijzingen, dan kun je er in principe van uit gaan dat er geen gezondheidsrisico’s kunnen optreden. Toch klopt dit niet helemaal:

  • Bij de beoordelingen kan het Ctgb bijvoorbeeld geen rekening houden met alle situaties die er in de praktijk voorkomen. Daarom gaat men uit van standaardsituaties en kijkt men naar de effecten van één middel en bijvoorbeeld niet naar de effecten van mengsels. Maar wat als de omstandigheden afwijken? En hoe weet je dat als gebruiker? Hoe kun je dan beoordelen of en welke risico’s dit geeft?
  • Bij het toepassen moeten persoonlijke beschermingsmiddelen worden gebruikt. En hoe zit dit voor de gewaswerker? Hoe zorg je ervoor dat mensen ze daadwerkelijk gebruiken? En wat betekent ‘veilig onderhoud’ van deze middelen?
  • Schoonmaken van apparatuur. Waar moet je op letten om risico’s voor medewerkers te voorkomen?
  • Herbetreding en re-entry: de informatie op de etiketten is hierover lang niet altijd even duidelijk. Welke regels kun je hierbij aanhouden?

Op dit deel van de website willen we meer informatie over geven over 'veilig werken met gewasbeschermingsmiddelen'. Daarbij besteden we aandacht aan bovenstaande punten, en geven we tips voor werkgevers, toepassers en gewaswerkers om de veiligheid te verhogen.

Informatie voor werkgevers

Waar moet je als werkgever opletten als er in jouw bedrijf gewerkt wordt met gewasbeschermingsmiddelen. 

Beschermbewust - ondernemer
Beschermbewust - toepasser

Informatie voor toepassers

Werk jij zelf met gewasbeschermingsmiddelen? Lees dan verder waar je op moet letten voordat je aan de slag gaat. 

Gewaswerkers

Werk jij regelmatig in een gewas waar met gewasbeschermingsmiddelen gewerkt wordt? Lees dan verder voor relevante informatie waar je op moet letten. 

Beschermbewust - gewaswerker